Nice: le canon du château

‘Als je vaker in Nice bent geweest, dan ben je vast bekend met het kanonschot van 12.00 uur?’ vroeg de receptioniste terwijl ze ons incheckte. Ik dacht dat ik de stad na vele bezoekjes inmiddels wel kende, maar een dagelijks kanonschot? ‘Non, je connais pas. Wat is dat?’

Een traditie
Het bleek een goedbedoelde waarschuwing, want ons hotel lag tegen de Colline du Château vanwaar het dagelijkse schot klinkt. Elke dag, stipt om twaalf uur. ‘Als de wind goed staat, hoor je het door de hele stad,’ vertelde de receptioniste verder. Ze gaf ons de kamersleutel en liep mee richting onze kamer, maar wat ze verder nog vertelde ging grotendeels langs me heen. In gedachten was ik bij het kanonschot. Met een zwak voor zulke tradities en vooral voor het verhaal daarachter had ik het dus nog voordat de koffers waren uitgepakt, al uitgepluist.  

De mythe
De oorsprong van het middagkanon gaat terug tot rond 1860. Volgens het verhaal zou Thomas Coventry, een Engelsman die in Nice woonde, het kanon afvuren omdat zijn vrouw tijdens haar ochtendwandeling vaak de tijd vergat en steevast te laat terugkwam voor de lunch. Wat mij betreft een heerlijke mythe want laten we eerlijk zijn, de lunchtijd in Frankrijk is heilig. Toch is het echte verhaal waarschijnlijk iets minder romantisch.  

De exacte tijd
Wat namelijk waarschijnlijker is, is dat Thomas Coventry gefascineerd was door precisie en tijdmeting. In een tijd waarin betrouwbare uurwerken nog geen vanzelfsprekendheid waren, fungeerde het dagelijkse kanon dus als officieel tijdsignaal voor de stad. Thomas Coventry financierde het schot aanvankelijk zelf en later nam de gemeente de traditie officieel over. Wat begon als een particulier initiatief groeide dus uit tot een dagelijks gebruik dat inmiddels niet meer weg te denken is. 

De traditie duurt voort
Tegenwoordig wordt het schot in opdracht van de stad uitgevoerd door Philippe Arnello, artificier van beroep en sinds 1992 de vaste man achter het middagkanon. Elke ochtend controleert hij de installatie en bereidt hij de lading voor, zodat de knal precies om twaalf uur klinkt. In al die jaren miste hij het middaguur twee keer, beide keren omdat hij in de file stond. Blijkbaar is zelfs een man van de tijd niet altijd bestand tegen verkeersdrukte aan de Côte d’Azur! 

Jaarlijks is er één vaste uitzondering. Sinds 2016 blijft het schot op de Franse nationale feestdag van 14 juli achterwege, als eerbetoon aan de slachtoffers van de aanslag in Nice.

Een vertrouwd moment
In de week dat we in Nice waren, hoorden we het schot elke dag. Soms onverwacht, omdat we tijdens de vakantie juist even niet met de tijd bezig waren. En soms omdat we op ons horloge keken en zagen ‘Oh, bijna 12 uur, even luisteren’ Hoewel de receptioniste ons vooraf waarschuwde voor de knal zodat we er niet van zouden schrikken, werd het gedurende de week juist iets vertrouwds. Elke dag op datzelfde moment. En dat voelde eigenlijk juist heel prettig. Geruststellend zelfs. Een fijne traditie. 

Esther Broersen komt uit Rotterdam en is werkzaam als eventmanager bij de overheid. Met haar eigen bedrijf Bonjour l’Amour haalt ze een stukje Frankrijk naar Nederland en organiseert ze La table du bonheur, pop-up events geïnspireerd op de Franse zondagse lunches, bonjourlamour.nl.