Lacoste en de dood van Pierre Cardin

Vanmorgen (dinsdag) is in Parijs op 98-jarige leeftijd de legendarische modekoning Pierre Cardin overleden. Frankrijk treurt, maar niet speciaal in Lacoste, zijn ‘eigen’ dorpje in de Luberon (Vaucluse).
In dat middeleeuwse Lacoste (nu 400 inwoners) troonde ooit de roemruchte Markies de Sade (1740-1814) en een jaar of twintig geleden liet Cardin er zijn oog op vallen. Hij kocht er een ‘résidence sécondaire’ en besloot daarna zo ongeveer het hele gehucht tot het zijne te maken. Toen ik er een tijdje terug een kijkje ging nemen, vertelden bijna alle oorspronkelijke bewoners (voor zover ze er nog zijn) me ongeveer hetzelfde: “Die Cardin heeft ons dorp kapot gemaakt.” Dat verbaasde me, want ik zag vooral best mooi gerestaureerde huisjes en

De grote opkoper
Cardin had het dorp toch op de kaart gezet met zijn zomerse theater- en muziekfestival? En het dorp van kunst voorzien?
De uitleg die ik kreeg, was: “Hij wilde alles opkopen en bood ver boven de vraagprijs als er een huis te koop kwam. De oude inwoners wilden dan maar wat graag hun handtekening zetten. Er wonen nu heel andere mensen. En hij had n’importe quoi, n’importe où, overal zíjn ‘kunst’ neergepoot. Met als resultaat dat ons Lacoste niet meer bestaat”.
Er klonk haat en afschuw jegens Cardin.
Ik heb – geloof ik – nergens in Frankrijk binnen een halfuur ooit eerder zoveel negatiefs over een bewierookt icoon gehoord.

Mode en business
De in Italië geboren Cardin kwam als 2-jarige met zijn ouders, die voor het fascisme op de vlucht waren, naar Frankrijk. Hij begon zijn carrière als leerling-kleermaker in Saint-Étienne en was ten tijde van de Tweede Wereldoorlog onder het Vichy-regiem boekhouder bij het Rode Kruis. Hij kwam in Parijs terecht, ontmoette Dior en begon later voor zichzelf. Hij gold als de laatste nog levende representant van de ‘Âge d’Or de Haute Couture française’ en was de enige modeontwerper die ooit is toegelaten tot de ‘Académie des Beaux Arts’.
Hij was zo’n kunstenaar met tevens verstand van handel en de tijdgeest. Hij geldt als de uitvinder van de ‘prêt à porter’ en ging zich ook met mannenkleding bemoeien. Het kraagloze’ jasje waar The Beatles wel wat in zagen.

Zijn naam dook overal op
Het grote geld stroomde pas binnen toen hij als eerste besloot dat zijn kleding ook in warenhuizen te koop moest zijn en hij startte wereldwijd een keten van franchise-ondernemers en licentiehouders. Hij ‘verkocht’ zijn naam aan dassenmakers en je had ook Cardin-sigaretten, -parfums en -mineraalwater. Hij werd multimiljonair, maar een poging in 2011 zijn concern voor € 1 miljard te verkopen, mislukte. Er meldden zich geen kopers.
Ondertussen was en bleef hij een mecenas voor de cultuur. Hij sponsorde theater, dans en muziek.

Van stationnetje tot ‘cinéma 3D’
Als je nu door Lacoste loopt wemelt het er van de ‘oude’ winkeltjes (stuk of 7) die bij nadere beschouwing toch een andere insteek bieden dan je zo op het eerste gezicht dacht. De épicerie verkoopt luxe Maxim’s merkproducten, de bakker doet ook in zonnebrillen van Cardin en er zijn nogal wat ‘galeries d’art’.
Het verstofte stationnetje is nu een ‘cinéma 3D.
Ongetwijfeld was Cardin een mode-grootheid. Maar ik snap eigenlijk wel dat hij in Lacoste allerminst geliefd was.