Gastcolumn: Een ode aan onze mamies – met een knipoog

Het is een Franse traditie die je misschien niet in je agenda hebt staan, maar die – geloof het of niet – jaarlijks een golf van familiaire samenzijn, verlegen cadeaus en stiekeme marketingtrucs teweegbrengt. Het heet Fête des grands-mères. Oftewel: de dag waarop heel Frankrijk doet alsof oma’s het middelpunt van het universum zijn. Even tussen ons, is dat niet elke dag zo?

Maar wacht even – wanneer is die grootmoederlijke hoogdag eigenlijk? Op de eerste zondag in maart. Dit jaar valt deze legendarische feestdag dus op zondag 1 maart. En alsof we het nog niet druk genoeg hebben met verjaardagen en Moederdag, doen ze er in Frankrijk uit pure aardigheid nog een schepje bovenop in 2027 (op 7 maart) en 2028 (op 5 maart). Zet het vooral in je agenda, wie weet levert het je een extra taartje op!

Nu hoor ik je denken: “Bestaat deze traditie niet al sinds de tijd van Marie Antoinette?” Nee hoor, helemaal niet. De oorsprong is verrassend on-Frans: deze dag is geen religieuze of heroïsche herdenking, maar een heuse marketingtruc. In 1987 bedacht René Monnier, de grote man achter het beroemde koffiemerk ‘Grand’Mère’, dat het tijd werd om een feestdag uit zijn koffiedik te schudden. Bij gebrek aan nationale rampen of heldendaden koos hij voor oma’s. Want wie koopt er nu meer koffie dan een liefdevolle grootmoeder met een zwak voor cafeïne en koekjes?

Ja, het is echt waar: Fête des grands-mères is geboren uit pure commercie. Het doel? Meer koffie verkopen natuurlijk. Daarmee is het meteen het bewijs dat Fransen niet alleen goed zijn in wijn, kaas en baguettes, maar ook in het bedenken van gelegenheden om iets aan de man te brengen. En zeg nou zelf, wie kan de verleiding van een gezellige koffieklets bij oma weerstaan? Niemand toch?

Toch is het vandaag de dag een uitgelezen kans om je mamie te laten weten dat je aan haar denkt. Even bellen, een kaartje sturen, of – heel modern – een WhatsApp-bericht met een filmpje van een aandoenlijke teckelpuppie. Alles mag, zolang het maar oprechte aandacht is. Want ondanks die cynische oorsprong, is de Fête des grands-mères uitgegroeid tot een dag waarop generaties samenkomen en oma’s even in het zonnetje mogen staan. En eerlijk is eerlijk, dat is best een mooi bijeffect voor zo’n commerciële vondst.

Dus, terwijl je in maart je koffie inschenkt en je mamie een dikke zoen geeft, kun je stiekem glimlachend denken aan René Monnier. Want dankzij zijn creatieve geest hebben we er een feestdag bij gekregen, waarvan niemand precies weet waarom, maar iedereen eigenlijk wel vrolijk wordt. Viva la mamie, en vergeet vooral die extra koffie niet, je weet maar nooit waar het goed voor is!

Marcel Reimer is vormgever en fotograaf van Côte & Provence. Hij woont sinds 2014 in de Var,
samen met zijn border collie Fenne.